در سازمانهای مختلف برای واحدهای طراحی، مدیریتی، ارزیابی و اجرایی مشغول به کار بوده تا سازمان بتواند به اهداف خود دست یابد. در میان تمام ابزار و امکانات، هیچ یک نمیتوانند مهمترین وظایف منابع انسانی را به جا آورده و جایگزین آن شوند. پرسنل با توجه به مهارتها و جایگاه شغلی که دارند، در یکی از جایگاههای پازل قرار گرفته و نمایی کلی از یک سازمان ایجاد میکنند. نیروهای یک سازمان از صفر تا صد یک فرآیند را انجام داده و قدرت تحلیل، مدیریت، بررسی، خلاقیت، ایدهپردازی، نوآوری و انگیزهبخشی دارند. در ادامه با ما همراه شوید.
چرا منابع انسانی قلب یک سازمان است؟
منابع انسانی برخلاف اتوماسیون و سیستمهای هوشمند اداری، قابلیتهای گستردهای دارند که منجر به ایجاد ساختار یک سازمان میشود. این منابع انسانی هستند که ایدهپردازی کرده و نوآوری و خلاقیت، راهکارهایی برای حل مسئله طراحی و تدوین میکنند. فرهنگ سازمانی، خدمات و امور مشتریان تنها بر عهده ذهن و رفتار انسانهاست؛ همین امر موجب میشود منابع انسانی، نیروی محرک سازمان به سمت اهداف باشند.
دوام و استقامت یک سازمان، در کیفیت منابع انسانی و مدیریت آن خلاصه میشود. در واقع منابع انسانی توانایی رویارویی با چالشها، مسائل، موفقیتها و موقعیتها را برای سازمان ایجاد میکنند. زمانی فرهنگسازی صورت میگیرد و یک برند کارفرمایی قویی میسازد که منابع انسانی رفتار، تعاملات، نگرش و سیاستهای خود را مطابق با ارزش و اهداف سازمان به کار بگیرند.
در دنیای پر از تغییرات، منابع انسانی موثرترین نقش را در مدیریت تغییرات دارند. با توجه به این که پرسنل میتوانند خود را در برابر تغییرات متحول کرده و اثرپذیری آن را کنترل کنند، میتوان گفت منابع انسانی قلب تپنده یک سازمان است. یکی دیگر از مهمترین وظایف منابع انسانی، اجرای استراتژیها و نقش مشارکتی است. پرسنل با مشارکت هر چه بیشتر در تصمیمگیریها و امور، به سازمان هویت و شخصیت میبخشند. بنابراین منابع انسانی، فراتر از استخدام و اخراج است.
نقش و وظایف پرسنل در دستیابی به اهداف سازمان
سازمانها، اهداف خود را به صورت هدفمند انتخاب کرده و مسیری را برای دستیابی به این اهداف ترسیم میکنند. منابع انسانی با انگیزه، پشتکار و تعهد در این مسیر گام برداشته و اهداف مجموعه را محقق میسازند. نقش پرسنل در این مسیر، اجرایی و استراتژیک بوده و دربردارنده جوانب مدیریتی و عملکردی است. پیگیری مسئولانه مهمترین وظایف منابع انسانی موجب ایجاد موفقیت و توسعه برای سازمان میشود.
آموزش و توسعه
هر کارمند باید ابتدا بر مهارتهای فردی و شخصی خود تمرکز داشته و آن چه مرتبط با دانش و جایگاه شغلی وی است، را ارتقا دهد. بهروزرسانی مهارتها و اطلاعات کارکنان باعث بهورزی سازمان میشود. پرسنلی که در واحدهای آموزشی مشغول به کار هستند باید نیازهای آموزشی و کسب مهارت را بررسی کرده و بر این اساس برنامههای آموزشی منسجمی را طراحی و اجرا کنند.
در یک سازمان، افرادی که رشد میکنند، باعث موفقیت سازمان میشوند. در برنامههای آموزش و توسعه سازمان، باید کلیه نیروها مشمول خدمات آموزشی شده و رشدگرا و تطبیقپذیر باشند. اثربخشی آموزشها باید در دورههای مختلف توسط مدیران منابع انسانی ارزیابی و تحلیل شود.
مدیریت عملکرد
برای مدیریت بهتر یک سازمان، واحدها و بخشهای کوچکتری ایجاد شده که توسط منابع انسانی کنترل و مدیریت میشوند. برای هر یک از این بخشها اهداف و وظایفی تعیین شده است که تمامی کارکنان باید به آن پایبند بوده و نقش خود را به درستی ایفا کنند. پس از تعیین اهداف عملکردی سازمان، باید کارکنان به طور منظم مورد ارزیابی قرار گرفته تا افرادی با عملکرد بالا یا ضعیف شناسایی شوند. بررسی میزان اثربخشی فعالیتها و بازخوردهای سازنده به مدیریت بهتر واحدها و کارکنان کمک میکند.
گزینش و جذب نیرو
سازمان برای رشد و پیشرفت نیازمند نیروهای کارآمد و متخصص است. جذب نیروی کار و طی کردن فرآیند استخدام به تنهایی یکی از چالشهای هر سازمان است. واحدهای گزینش و مسئول استخدام با شناسایی نیازهای نیروی کار، افرادی را پذیرش میکنند که باانگیزه و کاردان بوده و توانایی قبول مسئولیت را داشته باشند. نیروی مستقر در واحد استخدام و گزینش باید امور شرح و توضیحات شغلی را تدوین کرده و آگهیهای شغلی انتشار دهند.
طراحی و تصویب شرایط شغلی و یافتن کارمندانی نمونه از مهمترین وظایف منابع انسانی سازمان است. مصاحبه و ارزیابی متقاضیان و استخدام فرد واجد شرایط و لایق مراحل پایانی واحد استخدامی است. توصیف شغل و شرایط آن برای کارجویان، به طور کلی برعهده واحد گزینش سازمان است.
برنامهریزی استراتژیک
هر مجموعه و واحد برای این که بتواند به درستی مسیر تحقق اهداف را بپیماید، باید برنامهریزی و سیاستگذاریهای مشخصی داشته باشد. در هر سازمان یک واحد یا تیم متخصص به طور حرفهای بر برنامهریزیها و طراحی استراتژیهای کاربردی متمرکز هستند. منابع انسانی این واحد باید دنبالکننده دستورالعملها بوده و در زمینه برنامهریزی رشدمحور و منظم تبحر و مهارت داشته باشند.
از جمله مهمترین وظایف منابع انسانی سازمان در واحدهای برنامهریزی و سیاستهای راهبردی، پیشبینی نیازهای سازمان در زمان حال و آینده، منابع و روشهای تامین این نیازها و زمانبندی است. تیم برنامهریزی باید در مواجه با هر چالش و موقعیت با استفاده از امکانات دراختیار و دانش خود، راهکارهایی را برای بهبود وضعیت طراحی و اتخاذ نمایند.
فرهنگسازی سازمانی
همه کارکنان یک سازمان، بدون استثنا در حوزه فرهنگسازی نقش بسزایی دارند. در واقع میتوان وظیفه برندسازی و ارتقا فرهنگ سازمانی را به وظایف تمامی پرسنل بدون هیچگونه محدودیتی، تعمیم داد. کلیه رفتار، عملکرد، بازخورد، نحوه بیان خواسته و … به فرهنگ سازمانی مرتبط است. کارکنان باید واکنشها و اقدامات خود را بر اساس اعتبار برند، ارزشهای سازمان، ایجاد محیط کاری مثبت و ارتباطات ارزیابی کنند.
برای ایجاد یک محیط کاری مثبت و بستر رشد و بالندگی در سازمان، کارکنان باید بر شکل ارتباط گیری، رفتارهای درون و بیرون سازمان، مسئولیتها، تعیین اهداف و ترسیم مسیر سالم برای دستیابی به آنها توجه داشته باشند. هر بازخورد و رفتار منابع انسانی، فرهنگ سازمانی یک مجموعه خاص را منعکس میکند.
مدیریت منابع مالی و جبران خدمات
در بسیاری از مواقع، سازمانها دچار نابسامانی منابع مالی و مدیریتی آن میشوند. کنترل و استفاده اصولی منابع مالی، در یک سازمان، به مهارت و دانش اقتصادی نیاز دارد. به همین خاطر است که مهمترین وظایف منابع انسانی سازمان در واحد مالی را هیچ یک از نیروهای واحدهای دیگر نمیتوانند انجام دهند. هزینههای سازمان باید به نحوی مدیریت و خرج شود که کمبودها یا اختلافات مالی به وجود نیاید.
برنامهریزی برای کنترل هزینهها و مخارج سازمان، تعیین حقوق و دستمزد منصفانه، مدیریت و طراحی استراتژی جبران خدمات و مزایا، طراحی و تدوین قوانین مربوط به حقوق و پاداش، بودجهبندی مناسب و تامین کلیه واحدها از نظر منابع مالی برعهده واحدهای امور مالی و مدیریتی سازمان است.
مدیریت منابع انسانی چیست و چه کسی عهدهدار آن است؟
مدیریت منابع انسانی یا HRM روشهایی برای فرآیند استخدام، نگهداشت نیرو، مدیریت عملکرد و بهرهوری سازمان است. کارکنان یک سازمان، جایگاه شغلی متفاوتی داشته و هر یک وظایف را برعهده دارند. برای نظم و عملکرد بهتر تمامی واحدها باید از دانش و مهارتهای مدیریت منابع انسانی کمک گرفت. در واقع مدیران با سیاستهایی که دارند، از نیروی کار استفاده کرده تا با بهرهگیری از خدمات آنها به اهداف سازمان دسترسی یابند.
مهمترین وظایف منابع انسانی سازمان، مدیریت واحدها و پرسنل است. زیرا این کار مستلزم مهارتها و دانش مدیریتی بوده تا بدون هیچگونه خللی، واحدها با یک دیگر هماهنگ و همکار بوده و سازمان بالاترین بازدهی را دریافت کند. مدیران واحدهای مختلف یک سازمان، بر روند استخدام، فرهنگسازی، جبران خدمات و مزایا، کارکردهای آموزشی، دستاوردها، عملکردها و اقدامات رضایتبخش پرسنل نظارت و کنترل دارد. در رأس کلیه مدیران منابع انسانی، ریاست سازمان قرار دارد که مسئولان واحدها را واسطهای برای مدیریت بهتر به کار گرفته است.
جمعبندی
کارمندان مشغول در یک سازمان، دارای یک جایگاه شغلی مشخص و یک تعریف شغلی هستند. در توصیف شغلی کارمندان، وظایف آنها به طور دقیق ذکر شده است. مهمترین وظایف منابع انسانی سازمان، مدیریت پرسنل است که برای رشد و موفقیت مجموعه ضروری است. مدیران منابع انسانی برای این که بتوانند شرایط مناسبی را برای رسیدن به اهداف و ارزشهای سازمان فراهم کنند، باید بر نیروهای خود نظارت داشته و با استفاده از مهارتهای فردی، ارتباطی، رهبری و فنی خود مدیریت عملکرد داشته باشند. نقش پرسنل در یک سازمان را میتوان به خودرویی در مسیر موفقیت تشبیه کرد که عدم کارکرد صحیح هر یک از ارگانهای آن، این حرکت را کند و مختل میکند. از همراهی شما عزیزان سپاسگزاریم، اگر مدیر منابع انسانی هستید، نقش نیروی کار در سازمان را به توصیف خود، برای ما کامنت کنید.